Yargıtay: Yıllık İzin Ücretinin Peşin Ödenmemesi İşçiye Haklı Fesih Hakkı Verir

I.BAŞVURU

İzmirBölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi Başkanlığınca 5235 sayılı Adlî Yargıİlk Derece Mahkemeleri İle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev veYetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 35/3. hükmü uyarınca sunulanbaşvuru dilekçesinde; Dairelerinin 22.03.2024 tarihli ve 2022/1708 Esas,2024/758 Karar sayılı kesin nitelikteki kararı ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi15. Hukuk Dairesinin 22.04.2021 tarihli ve 2021/310 Esas, 2021/736 Karar sayılıkesin nitelikteki kararı arasında 4857 sayılı İş Kanunu’nun (4857 sayılı Kanun)57/1 hükmü uyarınca işverence, yıllık izin ücretinin izin dönemini kapsarşekilde izne çıkmadan önce işçiye peşin olarak ödenmesi veya avans olarakverilmesi zorunluluğuna aykırı davranılmasının işçi bakımından haklı fesihnedeni sayılıp sayılmadığı hususunda farklı sonuçlara ulaşıldığı belirtilereksöz konusu kararlar arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi talep edilmiştir.

 

II. BÖLGEADLİYE MAHKEMESİ HUKUK DAİRELERİ BAŞKANLAR KURULU KARARI

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi HukukDaireleri Başkanlar Kurulunun 12.06.2024 tarihli ve 2024/5 Esas sayılı kararıile; İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 22.04.2021 tarihli ve2021/310 Esas, 2021/736 Karar sayılı kararında, yıllık izne çıkarken yıllıkizin dönemine ilişkin ücretinin peşin ödenmemesi sebebiyle iş sözleşmesinihaklı nedenle feshettiğini beyan ederek kıdem tazminatı talebinde bulunan işçibakımından, 4857 sayılı Kanun’un 57/1 hükmü ile 24/II-(e) alt bendi uyarıncaişverenin yıllık izne ayrılan işçiye yıllık izin dönemine ilişkin ücretiniilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödeme veya avans olarakverme yükümlülüğüne aykırı işveren davranışının işçi bakımından haklı fesihnedeni teşkil ettiğine ve davacının kıdem tazminatına hak kazandığına ilişkinİlk Derece Mahkemesinin davanın kabulüne ilişkin kararına karşı davalı tarafçayapılan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği; İzmir BölgeAdliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 22.03.2024 tarihli ve 2022/1708 Esas,2024/758 Karar sayılı kararında ise benzer şekilde, yıllık izin dönemineilişkin ücretinin peşin ödenmemesi sebebiyle iş sözleşmesini haklı nedenlefeshettiğini beyan ederek kıdem tazminatı talebinde bulunan işçi bakımından,davacının feshe konu ettiği hususların haklı fesih sebebi tekil etmediği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesince davanın reddine dairverilen karara karşı davacı vekilince yapılan istinaf başvurusunun esastanreddine karar verildiği; iki Daire arasında benzer konuda kesin niteliktekifarklı kararlar bulunduğu, bu nedenle 5235 sayılı Kanun’un 35/3 hükmü uyarıncadosyanın Yargıtay’a gönderilmesine karar verilmiştir.

III.UYUŞMAZLIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU KARARLAR

A.İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 22.04.2021 Tarihli ve2021/310 Esas, 2021/736 Karar Sayılı Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıdatarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı işçinin yıllık izne ayrılırkenyıllık izne ilişkin ücretinin 4857 sayılı Kanun’un 57/1 hükmü peşinödenmediği gerekçesiyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiği, davalınınise savunmasında, davacının 2006 yılından itibaren işyerinde çalışmakla beraberdaha önceki izin taleplerinde ve işbu izin döneminde de izin ücretinin peşinödenmesi talebinin bulunmadığını, iş dünyasında gazeteci ve memurlar dışındaizin öncesi peşin ödeme uygulaması olmadığını, davacının asıl amacınınRomanya’da iş bulduğu için işten ayrılmak olduğunu beyan ettiği; İlk DereceMahkemesince davanın kabulüne karar verildiği, davalı vekilince yapılan istinafbaşvurusu sonucunda yapılan incelemede; 4857 sayılı Kanun’un 57/1 hükmünde“İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemineilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemekveya avans olarak vermek zorundadır.” düzenlemesine yer verildiği, davacıişçinin 16.01.2017 tarihinde yıllık izne ayrıldığı ve iznin son günü olan31.01.2017 tarihinde iş sözleşmesini feshettiği, Kanun’un emredici hükmünerağmen işçinin yıllık izne ilişkin ücretinin Kanun tarafından belirlenen süredeödenmemiş olmasına göre davacı işçi feshinin haklı olduğu, İlk DereceMahkemesince bu gerekçe ile davanın kabulüne dair verilen kararda isabetsizlikbulunmadığı gerekçesiyledavalı vekilinin istinaf başvurusununesastan reddine oy birliğiyle kesin olmak üzere karar verilmiştir.

B.İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 22.03.2024 Tarihli ve2022/1708 Esas, 2024/758 Karar Sayılı Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıdatarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraflar arasındaki iş sözleşmesinindavacı işçi tarafından yıllık izne çıktığında yıllık izin ücretinin peşinolarak ödenmemesi nedeniyle feshedildiği, davalı tarafça davacının kıdemsüresine göre kanunen hak ettiği izin süresinden fazla olacak şekilde 49 günyıllık izin kullandığının, iyiniyetli olmayan davacının iş sözleşmesinifeshetmek için haklı bir sebebinin olmadığının savunulduğu; İlk DereceMahkemesince davanın reddine karar verildiği, davalı vekilince yapılan istinafbaşvurusu sonucunda yapılan incelemede; her ne kadar 4857 sayılı Kanun’un 57.maddesinde yıllık izne çıkan işçiye izin dönemine ilişkin ücretinin iznebaşlamadan önce peşin olarak ödeneceği hükmüne yer verilmiş ise de davacınınizin talebinde bulunurken ayrıca kullanacağı yıllık izin süresine göre izinücretinin ödenmesi talebinde bulunmadığı, bu durumda davacının haklı fesihiddiasını ispatlayamadığı, Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 03.12.2019tarihli ve 2016/24594 Esas, 2019/22240 Karar sayılı karar içeriğinin de benzer mahiyetteolduğu, dolayısıyla İlk Derece Mahkemesinin davanın reddine ilişkin kararındaisabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacıvekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine oy çokluğuyla kesin olmak üzerekarar verilmiştir.

IV.GEREKÇE

Uyuşmazlık,4857 sayılı Kanun’un 57/1 hükmü uyarınca işverenin işçinin yıllık ücretli izindönemine ilişkin ücretinin izinden önce peşinen veya avans olarak ödemezorunluluğuna ilişkin yükümlülüğüne aykırı davranışının, işçi bakımından haklınedenle fesih sebebi teşkil edip etmeyeceğine ilişkindir.

4857sayılı Kanun’un “Yıllık izin ücreti” başlıklı 57. maddesi şöyledir:

“İşveren,yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkinücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avansolarak vermek zorundadır.

Buücretin hesabında 50’nci madde hükmü uygulanır.

Günlük,haftalık veya aylık olarak belirli bir ücrete dayanmayıp da akort, komisyonücreti, kâra katılma ve yüzde usulü ücret gibi belirli olmayan süre ve tutarüzerinden ücret alan işçinin izin süresi için verilecek ücret, son bir yıllıksüre içinde kazandığı ücretin fiili olarak çalıştığı günlere bölünmesisuretiyle bulunacak ortalama üzerinden hesaplanır.

Ancak,son bir yıl içinde işçi ücretine zam yapıldığı takdirde, izin ücreti işçininizine çıktığı ayın başı ile zammın yapıldığı tarih arasında alınan ücretin aynısüre içinde çalışılan günlere bölünmesi suretiyle hesaplanır.

Yüzdeusulünün uygulandığı yerlerde bu ücret, yüzdelerden toplanan para dışındaişveren tarafından ödenir.

Yıllıkücretli izin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatilücretleri ayrıca ödenir.”

AynıKanun’un 60. maddesi ise “İzinlere ilişkin düzenlemeler” başlıklıolup şu hükmü içermektedir:

“Yıllıkücretli izinlerin, yürütülen işlerin niteliğine göre yıl boyunca hangidönemlerde kullanılacağı, izinlerin ne suretle ve kimler tarafından verileceğiveya sıraya bağlı tutulacağı, yıllık izninin faydalı olması için işverentarafından alınması gereken tedbirler ve izinlerin kullanılması konusunailişkin usuller ve işverence tutulması zorunlu kayıtların şekli Çalışma veSosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmeliklegösterilir.”

03.03.2004tarihli ve 25391 sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanarak yürürlüğe giren YıllıkÜcretli İzin Yönetmeliği’nin (Yönetmelik) “İzin İsteği ve Verilmesi”başlıklı 8. maddesinin ilk fıkrasında, “İşçi yıllık izin isteminde, adınısoyadını, varsa sicil numarasını, iznini hangi tarihler arasında kullanmakistediğini ve ücretsiz yol izni isteyip istemediğini yazar.” düzenlemesineyer verilmiştir.

Sözkonusu Yönetmelik’in “Ücretin Ödenmesi” başlıklı 21. maddesinin 2.fıkrasına göre “İşveren veya işveren vekili, yıllık ücretli izninikullanan her işçiye izin dönemine ilişkin ücreti ile ödenmesi bu dönemerastlayan diğer ücret ve ücret niteliğindeki haklarını izine başlamadan öncepeşin olarak vermek veya avans olarak ödemek zorundadır.”

4857sayılı Kanun’un “Yıllık ücretli izin hükümlerine aykırılık” başlıklı103. maddesine göre ise; “Yıllık ücretli izni bu Kanunun 56’nci maddesineaykırı olarak bölen veya izin ücretini 57’ nci maddenin üç ve dördüncüfıkralarında belirtilen usule aykırı olarak ödeyen veya eksik ödeyen veya 59uncu maddedeki hak edilmiş izni kullanmadan iş sözleşmesinin sona ermesi halindebu izne ait ücreti ödemeyen veya 60 ncı maddede belirtilen yönetmeliğin esas veusullerine aykırı olarak izin kullandırmayan veya eksik kullandıran işverenveya işveren vekiline bu durumda olan her işçi için ikiyüzyirmi Türk Lirasıidari para cezası verilir.”

4857sayılı Kanun’un 57/1 hükmü ve 103. maddesi ile Yönetmelik’in ilgili hükümleridikkate alındığında; işverence yıllık ücretli izin kullanan her işçiye, izindönemine ilişkin ücretinin izne başlamadan evvel peşin olarak verilmesi veyaavans olarak ödenmesi mutlak emredici şekilde düzenlenmiş olup bunun içinişçinin ayrıca yıllık izin ücretinin ödenmesi hususunda bir talepte bulunmasınagerek yoktur.

Yukarıda yapılan açıklamalardoğrultusunda inceleme yapıldığında; uyuşmazlığın giderilmesi istenilen İzmirBölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 22.04.2021 tarihli ve 2021/310Esas, 2021/736 Karar sayılı kararına konu olayda; davacının son yıllık iznini16.01.2017-31.01.2017 tarihleri arasında kullandığı, 01.02.2017 tarihinde işbaşı yapması gerekirken 31.01.2017 tarihli fesih bildirimi ile yıllık iznineilişkin ücretinin yıllık izne ayrılmadan evvel işverence peşin ödenmediği gerekçesiyle iş sözleşmesini sonlandırdığı anlaşılmaktadır.Davalı tarafça, davacıya izne başlamadan evvel izin dönemine ilişkin ücretininödendiğine ilişkin herhangi bir belge sunulmamış olup ücretlerin peşin ödendiğimemurlar ve gazeteciler dışında hiçbir işyerinde izin ücretinin peşin ödenmesiuygulamasının bulunmadığı belirtilmek suretiyle yıllık izne ilişkin ücretinpeşin olarak ödenmediği hususunun da kabul edildiği görülmektedir.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 9.Hukuk Dairesinin 22.03.2024 tarihli ve 2022/1708 Esas, 2024/758 Karar SayılıKararına konu uyuşmazlıkta ise davacı işçinin 08.06.2019-27.06.2019tarihlerinde yıllık ücretli izin talebinde bulunduğu, izin süresi içerisindeiken 19.06.2019 tarihinde iş sözleşmesini yıllık iznine ilişkin ücretininyıllık izne ayrılmadan evvel işverence peşin ödenmediği gerekçesiyle sonlandırdığı anlaşılmaktadır. İlk Derece Mahkemesinin04.07.2022 tarihli kararında da belirtildiği üzere, 2019 yılı Mayıs ayı ücretidavacıya 30.05.2019 tarihinde ödenmiş olup davacıya yıllık izinde bulunduğu dönemdâhil 2019 yılı Haziran ayı ücretinin 10.07.2019 tarihinde yani fesihten sonraödendiği, ara dönemde başkaca bir ödeme olmadığı dikkate alındığında; yıllıkizne çıkmadan evvel davacının izin dönemine ilişkin ücretinin ödenmediğisabittir. Davalı tarafça aksi savunulmuş ise de davacıya nispi emredicinitelikte olan 4857 sayılı Kanun’un 53. maddesine göre hak kazandığı yıllıkizin süresinin üstünde yıllık izin kullandırılmış olması, yıllık izin ücretininmutlak emredici nitelikte olan 57. maddeye göre izin başlamadan evvel peşinenveya avans olarak ödenmesi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

4857 sayılı Kanun’un 24/II-(e)hükmünde işveren tarafından işçiye ücretinin kanun hükümlerine uygun olaraködenmemesi ve aynı maddenin (f) alt bendinde çalışma şartlarının uygulanmaması,haklı fesih nedeni olarak düzenlenmiştir. Şu hâlde anılan hükümler gereğinceyıllık izne ilişkin ücretin, yıllık izne ayrılmadan evvel işverence peşinödenmediği gerekçesiyle yapılan fesih haklı nedene dayalıdır.

Buaçıklamalara göre başvuru konusu Bölge Adliye Mahkemesi kararları arasındakiuyuşmazlığın, 4857 sayılı Kanun’un 57/1 hükmü uyarınca işverenin işçinin yıllıkizin dönemine ilişkin ücretinin izinden önce peşinen veya avans olarak ödemezorunluluğuna ilişkin yükümlülüğüne aykırı davranışının işçi bakımından haklınedenle fesih sebebi teşkil edeceğine dair İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15.Hukuk Dairesinin 22.04.2021 tarihli ve 2021/310 Esas, 2021/736 Karar sayılıkararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

V. KARAR

1.Uyuşmazlığın 4857 sayılı Kanun’un 57/1 hükmü uyarınca işverenin işçinin yıllıkizin dönemine ilişkin ücretinin izinden önce peşinen veya avans olarak ödemezorunluluğuna ilişkin yükümlülüğüne aykırı davranışının işçi bakımından haklınedenle fesih sebebi teşkil edeceğine dair İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15.Hukuk Dairesinin 22.04.2021 tarihli ve 2021/310 Esas, 2021/736 Karar sayılıkararı doğrultusunda giderilmesine,

2.Dosyanın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kuruluna gönderilmesine,

3.Karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemelerinin hukuk dairelerine bildirilmesiiçin Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreterliğine gönderilmesine,

10.03.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarakkarar verildi.

İlgili çalışma alanı: İş Hukuku

Etiketler: E. 2025/2024 · K. 2025/2487 · T. 10.03.2025

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukatla görüşmeniz önerilir.

← Tüm kararlar