Doğal Gaz Piyasasında Yeni Kurallar: Referans Fiyat, Teklif Limitleri ve Piyasaya Erişim
31 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan EPDK düzenlemeleriyle organize toptan doğal gaz piyasasında referans fiyat hesaplaması, teklif miktarları, dengeleme işlemleri ve piyasaya erişim koşulları değiştirildi. Düzenlemelerin bir kısmı yayımlandığı gün yürürlüğe girerken piyasa erişimi, veri paylaşımı ve piyasa şeffaflığına ilişkin bazı hükümler 1 Ocak 2027'de uygulanmaya başlayacak.
- Tür
- Diğer
- Kanun/Karar No
- EPDK · 14958 ve 14959 · 15.10.2026
- Resmî Gazete Sayısı
- 33416
- Yayım Tarihi
- 31 Ekim 2026
Düzenlemelerin Künyesi
Düzenleme Türü: EPDK Kurul Kararları ve Yönetmelik Değişikliği
Ana Düzenleme: EPDK, 15.10.2026 tarihli ve 14958 sayılı Kurul Kararı
İlgili Düzenlemeler: 15.10.2026 tarihli ve 14959 sayılı Kurul Kararı; Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
Resmî Gazete: 31.10.2026 · Sayı 33416
Yürürlük: İlgili hükümler bakımından 31.10.2026 ve 01.01.2027
Doğal Gaz Piyasasında Neler Değişti?
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun (EPDK) 15 Ekim 2026 tarihli ve 14958 sayılı Kararı, 31 Ekim 2026 tarihli ve 33416 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.
Kararla, Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası İşletim Usul ve Esasları’nda (PUE) değişiklikler yapıldı.
Düzenlemeler; Günlük Referans Fiyatı (GRF), Sürekli Ticaret Platformunda (STP) verilen tekliflerin miktarı, iletim şirketinin ilave dengeleyici işlemleri, piyasaya erişimin askıya alınması ve piyasa verilerinin paylaşılması gibi konuları kapsıyor.
Bu değişiklikler, öncelikle organize toptan doğal gaz piyasasında faaliyet gösteren piyasa katılımcılarını, piyasa işletmecisini ve iletim şirketini ilgilendiriyor.
Günlük Referans Fiyatı Nasıl Hesaplanacak?
Günlük Referans Fiyatı, organize toptan doğal gaz piyasasında belirli işlemler esas alınarak hesaplanan ve piyasa işleyişinde kullanılan referans fiyat göstergesidir.
14958 sayılı Kararla PUE’nin 6.2.2 maddesi değiştirildi.
Yeni düzenlemeye göre GRF, ilgili günlük ürünler bakımından belirlenen zaman aralığında gerçekleşen ve hesaplamaya dâhil edilen işlemlerin, ilave dengeleyici işlemler de hesaba katılarak ağırlıklı ortalama fiyatı üzerinden belirlenecek.
Ayrıca her ayın ilk gaz günü hariç olmak üzere, ilgili gaz gününde gerçekleşen eşleşmelerden fiyatı yayımlanmış son gaz gününün GRF’sinin %50 altında veya %50 üstünde kalanlar, yeni GRF hesabına dâhil edilmeyecek.
Örneğin karşılaştırmaya esas son GRF’nin 10 TL olduğu varsayılırsa, 5 TL’nin altındaki ve 15 TL’nin üzerindeki eşleşmeler hesaplama dışında bırakılacak.
Bu örnek yalnızca hesaplama yönteminin açıklanması amacıyla verilmiştir.
Önemli hukuki ayrım: %50’lik sınır, piyasada bu aralığın dışında işlem yapılmasını genel olarak yasaklayan bir işlem fiyatı sınırı değildir. Düzenleme, belirli işlemlerin referans fiyat hesabına dâhil edilip edilmeyeceğiyle ilgilidir.
Doğal Gaz Tekliflerinde Miktar Sınırları Ne Oldu?
PUE’ye eklenen 6.4.8 maddesiyle STP’de verilecek tekliflerin miktarlarına ilişkin yeni sınırlar getirildi.
Buna göre:
- Her bir teklifin asgari miktarı 1.000 standart metreküp (Sm³) olacak.
- Her bir teklif için azami miktar, ilgili gaz günü bakımından belirlenen saat aralığı dışında 500.000 Sm³ olarak uygulanacak.
- 12.00–14.05 saatleri arasındaki dönem, düzenlemede belirtilen azami miktar sınırının dışında tutulacak.
Yeni sınırlar, tekliflerin STP üzerinde oluşturulması ve piyasa katılımcılarının ticaret sistemlerini düzenlemesi bakımından önem taşıyor.
Ancak 12.00–14.05 arasındaki istisna, bu saatlerde her türlü teklifin sınırsız veya diğer piyasa kurallarından bağımsız verilebileceği anlamına gelmiyor.
İletim Şirketinin Dengeleme İşlemlerinde Ne Değişti?
PUE’ye eklenen 6.7.8 maddesi, iletim şirketinin STP üzerinde gerçekleştireceği ilave dengeleyici işlemlere ilişkin yeni bir uygulama öngörüyor.
Bu kapsamda, Şebeke İşleyiş Düzenlemelerinde (ŞİD) belirlenen işlem saatinden 5 dakika önce başlayarak toplam 10 dakika boyunca, iletim şirketinin teklifiyle aynı yöndeki diğer teklifler piyasa işletmecisi tarafından pasife alınacak.
Belirlenen süre sona erdiğinde teklifler yeniden aktif hâle gelecek. İlgili piyasa katılımcılarına elektronik bildirim yapılacak.
Bu düzenleme, iletim sistemindeki dengesizliklerin giderilmesine yönelik işlemler sırasında tekliflerin nasıl yönetileceğini belirliyor.
Piyasa katılımcılarının otomatik teklif sistemlerini ve işlem takvimlerini bu geçici pasife alma mekanizmasını dikkate alarak değerlendirmesi önem taşıyor.
Hangi Durumlarda Piyasaya Erişim Askıya Alınabilecek?
Kararla PUE’nin 5.3.1 maddesi yeniden düzenlendi.
Yeni hüküm, belirli koşulların gerçekleşmesi hâlinde piyasa işletmecisinin, ilgili katılımcının piyasaya erişimini veya hak ve borç doğuracak işlemler yapmasını STP katılım anlaşması çerçevesinde askıya alabilmesine ilişkin esasları düzenliyor.
Bu kapsamda öne çıkan durumlar arasında:
- Piyasa işletimine ilişkin bedel ve ücretlerin ödenmemesi,
- Teminat yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi,
- Piyasa katılım koşullarının kaybedilmesi,
- Mevzuata aykırı işlemlerin ihtara rağmen düzeltilmemesi,
- Piyasanın kötüye kullanılması,
- Piyasanın işleyişini etkileyebilecek hukuki veya idari kısıtlamalar,
- Vadeli doğal gaz piyasasına ilişkin belirli temerrüt hâlleri
yer alıyor.
Bu hüküm, 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
Piyasaya erişimin askıya alınması otomatik ve her durumda zorunlu bir yaptırım olarak değerlendirilmemelidir. Düzenlemenin ifadesi, belirtilen koşullar altında piyasa işletmecisine belirli bir yetki tanımaktadır.
Piyasa Verilerinin Paylaşılmasına İlişkin Kurallar Nasıl Değişti?
14958 sayılı Kararla PUE’nin 12.1 maddesi de yeniden düzenlendi.
Piyasa işletmecisinin veri yayımlama, raporlama ve bilgi paylaşımına ilişkin faaliyetleri kapsamında günlük referans fiyatlarının, piyasa fiyatlarının, belirli işlem istatistiklerinin ve iletim şirketinin duyurulmasını istediği bilgilerin yayımlanması öngörülüyor.
Ayrıca kesinleşmiş eşleşmelerin miktar ve fiyat bilgilerinin, piyasa katılımcılarının kimlikleri gizli tutularak diğer katılımcılarla paylaşılması düzenleniyor.
Bu değişiklik, piyasa şeffaflığının artırılması bakımından önemli olmakla birlikte, katılımcıların ticari kimlik ve bilgilerinin sınırsız biçimde açıklanmasına izin verildiği anlamına gelmiyor.
İlgili hüküm 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
Piyasa Şeffaflığı ve Piyasa Bozucu Davranışlara İlişkin Yeni Düzenleme
31 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de ayrıca Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik yayımlandı.
Bu değişiklikle Yönetmeliğin 13. maddesine yeni bir fıkra eklendi.
Eklenen hükümde, 14 Şubat 2026 tarihli ve 33168 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Enerji Piyasalarında ve Çevresel Piyasalarda Şeffaflığa ve Piyasa Bozucu Davranışlara İlişkin Yönetmelik hükümlerinin saklı olduğu belirtildi.
Değişiklik, organize toptan doğal gaz piyasasının işletilmesine ilişkin kurallar ile piyasa şeffaflığı ve piyasa bozucu davranışlara ilişkin düzenlemeler arasındaki bağlantıyı açıkça ortaya koyuyor.
Bu yönetmelik değişikliği 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
Aynı tarihli ve 14959 sayılı EPDK Kurul Kararıyla da Vadeli Doğal Gaz Piyasası İşletim Usul ve Esasları’nın 9.5.1 maddesi değiştirildi. Bu düzenleme, belirli koşullarda bekleyen tekliflerin veya gerçekleşen işlemlerin iptali bakımından piyasa şeffaflığı mevzuatını saklı tutuyor ve 1 Ocak 2027’de yürürlüğe giriyor.
Yeni Hükümler Ne Zaman Uygulanacak?
Düzenlemelerin tamamı aynı tarihte yürürlüğe girmiyor.
| Düzenleme | Yürürlük tarihi |
|---|---|
| GRF hesaplamasına ilişkin değişiklik | 31.10.2026 |
| STP teklif miktarlarına ilişkin 6.4.8 maddesi | 31.10.2026 |
| İlave dengeleyici işlemlere ilişkin 6.7.8 maddesi | 31.10.2026 |
| Piyasaya erişimin askıya alınmasına ilişkin 5.3.1 maddesi | 01.01.2027 |
| Veri yayımlama ve bilgi paylaşımına ilişkin 12.1 maddesi | 01.01.2027 |
| Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası Yönetmeliği m.13/4 | 01.01.2027 |
| Vadeli Doğal Gaz Piyasası İşletim Usul ve Esasları m.9.5.1 | 01.01.2027 |
Ayrıca 14958 sayılı Kararla PUE’ye eklenen geçici 4. maddeyle, 6.4.8 ve 6.7.8 maddelerinin uygulanması için piyasa işletmecisinin ihtiyaç duyduğu sistemsel gerekliliklerin yayım tarihinden itibaren üç ay içinde yerine getirilmesi öngörülüyor.
Bu üç aylık teknik uyum süresi, söz konusu hükümlerin yürürlük tarihinin kendiliğinden üç ay ertelendiği şeklinde yorumlanmamalıdır.
Doğal Gaz Piyasasında Faaliyet Gösteren Şirketler Nelere Dikkat Etmeli?
Düzenlemeler, özellikle organize toptan doğal gaz piyasası katılımcılarının işlem süreçlerini ve mevzuata uyum kontrollerini ilgilendiriyor.
Şirketlerin:
- GRF hesaplamasındaki yeni yöntemin fiyatlama ve risk yönetimi süreçlerine etkisini incelemesi,
- STP teklif miktarlarının yeni alt ve üst sınırlarla uyumunu değerlendirmesi,
- İlave dengeleyici işlemler sırasında tekliflerin geçici olarak pasife alınmasına ilişkin sistemlerini kontrol etmesi,
- Teminat, ödeme ve piyasa katılım koşullarını gözden geçirmesi,
- 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek piyasa erişimi ve şeffaflık hükümlerini uyum takvimine dâhil etmesi
önem taşıyor.
Düzenlemelerin değerlendirilmesinde piyasa katılım anlaşmaları, ilgili işletim usul ve esasları ve Şebeke İşleyiş Düzenlemeleri birlikte dikkate alınmalıdır.
Sonuç
31 Ekim 2026 tarihli EPDK düzenlemeleri, organize toptan doğal gaz piyasasında fiyat hesaplama, teklif yönetimi, dengeleme işlemleri ve piyasa şeffaflığı bakımından önemli değişiklikler getiriyor.
Özellikle GRF hesaplamasında belirli uç fiyatlı işlemlerin dışarıda bırakılması, STP teklif miktarlarının sınırlandırılması ve ilave dengeleyici işlemler sırasında aynı yönlü tekliflerin geçici olarak pasife alınması, piyasa katılımcılarının operasyonel süreçlerini doğrudan ilgilendiriyor.
Piyasaya erişim ve veri paylaşımına ilişkin bazı hükümlerin 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek olması nedeniyle şirketlerin hem mevcut uygulamalarını hem de yaklaşan yükümlülük ve yetki değişikliklerini birlikte değerlendirmesi gerekiyor.
Kaynaklar ve Hukuki Dayanaklar
- Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 15.10.2026 tarihli ve 14958 sayılı Kararı, Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası İşletim Usul ve Esasları’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Usul ve Esaslar, Resmî Gazete, 31.10.2026, Sayı 33416. Resmî Gazete — 14958 sayılı Kararın tam metni (PDF)
- Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmî Gazete, 31.10.2026, Sayı 33416, m. 1–3. Resmî Gazete — Yönetmelik değişikliğinin tam metni
- Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 15.10.2026 tarihli ve 14959 sayılı Kararı, Vadeli Doğal Gaz Piyasası İşletim Usul ve Esasları’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Usul ve Esaslar, Resmî Gazete, 31.10.2026, Sayı 33416. Resmî Gazete — 14959 sayılı Kararın tam metni (PDF)
- Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası Yönetmeliği, 31.03.2017 tarihli ve 30024 sayılı Resmî Gazete; özellikle m. 13.
- Enerji Piyasalarında ve Çevresel Piyasalarda Şeffaflığa ve Piyasa Bozucu Davranışlara İlişkin Yönetmelik, 14.02.2026 tarihli ve 33168 sayılı Resmî Gazete.
- 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu.
İlgili çalışma alanı: İdare Hukuku, Şirketler ve Ticaret Hukuku
Etiketler: Doğal Gaz Piyasası · EPDK · Günlük Referans Fiyatı · STP · Piyasa Şeffaflığı · Enerji Hukuku
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukatla görüşmeniz önerilir.
← Tüm düzenlemeler